Ticari hayatta ödemelerin en önemli aracı olan çekler, nakit akışı bozulan şirketler için ciddi bir hukuki risk teşkil eder. Konkordato süreci, karşılıksız çek düzenleme suçundan kaynaklanan hapis cezası riskini ve çek yasaklarını doğrudan etkileyen bir yasal kalkandır.
1. Konkordato Mühleti ve Çek Yasakları
Mahkemece verilen geçici mühlet kararı ile birlikte, borçlu aleyhine başlatılmış olan tüm icra takipleri durur. Bu koruma, 5941 sayılı Çek Kanunu kapsamında uygulanan "çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı" kararlarını da kapsar. Mühlet kararı alan bir şirket yetkilisi hakkında, mühlet tarihinden önce kesilen çekler nedeniyle yeni bir yasaklama kararı verilemez, verilmiş olanların infazı ise durur.
2. Karşılıksız Çek Suçu ve Adli Para Cezaları
Konkordato mühleti içerisinde, mühletten önce keşide edilen çeklerin karşılıksız çıkması durumunda "karşılıksız çek düzenleme suçu" oluşmaz. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, yasal bir engel (konkordato mühleti) nedeniyle borcunu ödeyemeyen kişi cezalandırılamaz. Bu, şirket yöneticileri üzerindeki adli para cezası ve hapis cezası baskısını tamamen ortadan kaldırır.
3. Süreç İçinde Yeni Çek Düzenlenebilir mi?
Konkordato mühleti alan şirketler, ticari faaliyetlerine devam ederler. Ancak yeni çek düzenleme konusu oldukça hassastır. Yeni düzenlenen çeklerin karşılıksız çıkması, "mühlet sonrası borç" statüsünde olduğu için icra koruması sağlamaz ve yeni ceza davalarına yol açabilir. Bu nedenle, mühlet içindeki tüm ödeme araçları konkordato komiserinin gözetiminde ve onayıyla kullanılmalıdır.
4. Çek Endeksli Krediler ve Banka Blokajları
Bankalar, konkordato ilan eden şirketlerin çek hesaplarına bloke koyma eğilimindedir. Ancak konkordato mühlet kararı, şirketin işletme sermayesini korumayı amaçladığı için; komiser onayıyla yapılan ödemelerde bankaların bu blokajları kaldırması ve ticari hayatın devamlılığını sağlaması yasal bir zorunluluktur.
5. Alacaklıların Çek Tahsilat Hakları
Elinde borçlu şirkete ait çek bulunan alacaklılar, mühlet boyunca bu çekleri bankaya ibraz edebilirler ancak "karşılıksızdır" şerhi vurdursalar dahi icra takibi başlatamazlar. Bu alacaklar, konkordato projesi kapsamında yapılandırılan "adi alacaklar" listesine dahil edilir.